Προχτές είχε μια φοβερή μέρα …
Είπα να ξε-κουνήσω λίγο από τον καναπέ μου και να πάω για περπάτημα στο “δάσος” του Σέιχ Σου (στη Θεσσαλονίκη). Και ενώ περπάταγα στις χωμάτινες λεωφόρους που μόλις το περασμένο καλοκαίρι διάνοιξαν, ξεπροβάλει σε μια στροφή η πόλη. Κάθομαι για λίγο και τη χαζεύω. Κλείνω τα μάτια και την φαντάζομαι με πάρκα, με μεγάλα κτίρια, με υποθαλάσσια αρτηρία κλπ κλπ. Τότε κάνω κάποιους συνειρμούς ανάμεσα στην Monopoly και τη Salonicopoly…
Και αναρωτιέμαι…
Τι είναι εν τέλη η monopoly;
Γυρνάω γρήγορα σπίτι και ξεκινάω το ψάξιμο.
Η μονόπολη, ένα από τα πιο δημοφιλή παιχνίδια του σύγχρονου κόσμου, έχει ως στόχο το κυνήγι του χρήματος και του μονοπωλίου. Το παιχνίδι μπορεί εύκολα να παιχτεί από παιδιά του δημοτικού μέχρι ενήλικες όλων των ηλικιών που γνωρίζουν στοιχειώδη αριθμητική. Παρόλα αυτά, πρόκειται για ένα παιχνίδι που δεν είχε αρχικά σχεδιαστεί για ψυχαγωγικούς σκοπούς αλλά για την επίλυση κάποιου οικονομικού προβλήματος.
Το 1904 η Ελίζαμπεθ (Λίζι) Μάτζι Φίλιπς, δημιούργησε ένα παιχνίδι μέσω του οποίου ήλπιζε να μπορέσει να εξηγήσει την απλή θεωρία των φόρων του Χένρι Τζωρτζ σύμφωνα με την οποία αν οι άνθρωποι έχουν κέρδη από την περιουσία τους, ανάλογα με το μέγεθος τής περιουσίας τους, τελικά όλη η περιουσία θα καταλήξει νομοτελειακά στα χέρια ενός και μόνο ανθρώπου. Το παιχνίδι της, “Το Παιχνίδι Του Νοικοκύρη”, εκδόθηκε λίγα χρόνια αργότερα. Άλλοι ενδιαφερόμενοι για επιτραπέζια ανακατασκεύασαν το παιχνίδι και μερικοί έφτιαξαν δικές τους σειρές. Στις αρχές της δεκαετίας του 30 είχε δημιουργηθεί ένα επιτραπέζιο με το όνομα Monopoly, παρόμοιο με τη σημερινή Monopoly που βγήκε στην αγορά από τους Αδελφούς Πάρκερ και τις μητρικές εταιρίες για το υπόλοιπο του 20ου αιώνα ως και τις αρχές του επομένου.
Το 1941, η Βρετανική Μυστική Υπηρεσία έβαλε τον Τζον Ουάντιγκτον, τον κατοχυρωμένο κατασκευαστή του παιχνιδιού εκτός Η.Π.Α., να δημιουργήσει μια ειδική έκδοση για τους κρατούμενους από τους ναζί του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Μέσα στα παιχνίδια υπήρχαν κρυμμένοι χάρτες, πυξίδες, αληθινά χρήματα και άλλα χρήσιμα αντικείμενα για απόδραση.
Από την ιστορία του παιχνιδιού μπορεί κανείς να καταλάβει κατά πόσο μια τέτοια κατασκευή απευθύνεται σε παιδιά και σε πιο βαθμό επιδρά στην παιδική σκέψη κτίζοντας τα οικονομικά και κοινωνικά πρότυπα. Η μικρογραφία μιας μικρής ζούγκλας όπου ισχύει το δίκαιο του ισχυρού υποβόσκει μέσα σε παιχνίδια που δε σχεδιάστηκαν καν για παιδιά, όπως η μονόπολη και που ανακυκλώνουν την ίδια κοσμική αντίληψη που έμαθαν οι μεγαλύτεροι όταν εκείνοι ήταν παιδιά από τους παππούδες, για το κυνήγι της φλέβας χρυσού και του εύκολου κέρδους. Άλλωστε πόσο αθώο μπορεί να είναι ένα παιχνίδι που σχεδιάστηκε με σκοπό να επικυρώσει μια θεωρία για τον μονοπωλιακό πλούτο;
Αυτό είναι τελικά η Monopoly…
